Menopauza a serce: wiele kobiet nigdy o tym nie rozmawiało z lekarzem
Choroby serca są główną przyczyną zgonów kobiet, a ryzyko rośnie w okresie menopauzy. Międzynarodowe badanie, w którym wzięło udział 7470 kobiet w wieku 40–60 lat, pokazało jednak, że wie o tym tylko nieco ponad połowa z nich. Wiele nigdy nie rozmawiało o sercu z lekarzem ani pielęgniarką.
Co ustalili badacze
Ankietę przeprowadzono w Irlandii, Hiszpanii, Grecji, Chorwacji, na Litwie i w Kolumbii w ramach unijnego projektu CARAMEL. Dane analizowali naukowcy z Trinity College w Dublinie, a wyniki opisano w czasopiśmie „BMC Women’s Health”. Najważniejsze wnioski:
- Tylko 48% kobiet wiedziało, że choroby serca są główną przyczyną zgonów kobiet. W Irlandii było to 67%, w Kolumbii poniżej 20%. Co trzecia ankietowana wskazywała raka.
- Mniej niż połowa (45%) wiedziała, że wczesna menopauza zwiększa ryzyko chorób serca.
- Połowa kobiet, które z powodu swoich czynników ryzyka należały do grupy wysokiego ryzyka, nie uważała go za wysokie.
Dr Sharon O’Donnell, kierująca projektem, podkreśla: „Kobiety muszą wiedzieć o zwiększonym ryzyku chorób serca w okresie menopauzy”. Zwraca też uwagę, że większość badanych miała wyższe wykształcenie, więc w całej populacji luki w wiedzy mogą być jeszcze większe.
Czekanie, aż lekarz sam zapyta
Prawie połowa kobiet (47%) w ciągu ostatniego roku nie rozmawiała z żadnym specjalistą o sercu. Dotyczyło to także trzech na dziesięć kobiet z rozpoznanym nadciśnieniem, które miało 27% badanych. Najczęściej tłumaczyły, że spodziewały się, iż lekarz sam poruszy ten temat.
Podobnie było z menopauzą. Prawie co trzecia kobieta (31%) nie rozmawiała o niej z fachowcem w ciągu roku, a cztery na dziesięć nie stosowały żadnego leczenia objawów. Tymczasem objawy są szerokie: siedem na dziesięć kobiet skarżyło się na zmęczenie, a dwie na trzy na kłopoty ze snem i wahania nastroju. Około połowa miała problemy z koncentracją i lęk. Uderzenia gorąca, czyli najbardziej znany objaw, zdarzały się rzadziej.
Duże różnice dotyczyły hormonalnej terapii menopauzalnej (HRT). Korzystało z niej 65% Irlandek, ale w pozostałych krajach tylko 6–19% kobiet. Autorzy zaznaczają, że nie chodzi o to, by każda kobieta ją stosowała, lecz by każda dostała rzetelną informację i mogła zdecydować wspólnie z lekarzem.
Objawy zawału, które łatwo zbagatelizować
Ból w klatce piersiowej jako możliwy objaw zawału wskazało 95% kobiet. Dużo rzadziej rozpoznawano objawy subtelniejsze, częste u kobiet: nietypowe zmęczenie (57%), nudności (47%), niestrawność (38%) i lęk (34%). Ponad połowa ankietowanych (55%) przeżyła moment, gdy podejrzewała kłopoty z sercem. Częściej czekały na rozwój sytuacji, niż dzwoniły po pomoc, a po pogotowie zadzwoniło mniej niż 10%.
Najbardziej pominięte: kobiety z niepełnosprawnością intelektualną
Aż 78% kobiet z niepełnosprawnością intelektualną nie usłyszało nic o menopauzie, zanim się zaczęła, a tylko 36% wiedziało, że choroby serca to główna przyczyna zgonów kobiet. Połowa z nich nie rozmawiała o sercu, choć niemal wszystkie miały w ostatnim roku mierzone ciśnienie. Chętnie skorzystałyby z aplikacji (80%), pod warunkiem że będzie prosta, w formie łatwej do czytania i z nagraniami audio. W ramach projektu powstał portal dla kobiet i pracowników ochrony zdrowia poświęcony profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych.
Co to oznacza w Polsce
Polski w badaniu nie było, więc nie wiadomo, jak wyglądałyby tu wyniki. Wnioski są jednak uniwersalne: nie warto czekać, aż specjalista sam poruszy temat. Na wizycie u lekarza rodzinnego można zapytać o ciśnienie, ryzyko sercowo-naczyniowe i wpływ menopauzy na serce, zwłaszcza gdy ma się nadciśnienie albo menopauza zaczęła się wcześnie. Niepokojące objawy, także te mniej oczywiste, jak nietypowe zmęczenie, nudności czy lęk połączone z innymi dolegliwościami, mogą być sygnałem ostrzegawczym. Przy podejrzeniu zawału należy dzwonić pod numer 112 lub 999, a nie czekać, aż minie.
Źródło: Medical Xpress – „Many women have never discussed heart health with a clinician, and most report multiple symptoms”
